Нацыянальны гістарычны музей Рэспублікі Беларусь



Сталая экспазіцыя

"Беларусь: адраджэнне духоўнасці"

Даўгатэрміновы экспазіцыйны праект распавядае пра шляхі духоўнага сталення беларускай нацыі, станоўчыя працэсы адраджэння духоўнасці ў нашы дні, уклад музеяў Беларусі ў захаванне гісторыка-культарнай спадчыны як неад`емнай часткі фаріравання маральных асноў жыцця.

Поруч з Нацыянальным гістарычным музеем у праекце прымаюць удзел Гродзенскі дзяржаўны музей гісторыі рэлігіі, Гродзенскі дзяржаўны гісторыка-археалагічны музей, Нацыянальны Полацкі гісторыка-культурны музей-запаведнік, Гомельскі палацава-паркавы ансамбль. Статус міжнароднай выстаўка набывае дзякуючы ўдзелу ў ёй Дзяржаўнага гістарычнага музея г.Масквы, які прэзентуе ўнікальны помнік кнігавыдавецкай справы- пражскае выданне Бібліі Скарыны 1517 г.

Адкрывае экспазіцыю раздзел, прысвечаны язычніцтву – традыцыйнай рэлігіі старажытных плямёнаў на тэрыторыі краіны. Самы вялікі раздзел экспазіцыі знаёміць з асноўнымі рэлігіямі – праваслаўем, каталіцызмам, іудаізмам, ісламам, якія мірна суіснуюць у Беларусі. Для гэтага выкарыстаны калекцыі Нацыянальнага гістарычнага музея і іншых музеяў, а таксама прыватных збораў: калекцыі археалогіі, абразоў, жывапісу, нацыянальнага касцюма, рукапісаў і старадрукаў, каштоўных металаў і інш. Заключны раздзел прысвечаны кніжнай культуры і дзейнасці беларускага асветніка-гуманіста Францыска Скарыны.

Усяго ў экспазіцыю ўваходзяць звыш 400 помнікаў гісторыі і культуры, шмат якія з іх экспануюцца ўпершыню: пячатка Еўфрасінні Полацкай XII ст., сценапіс Праабражэнскай царквы Спасаўскага манастыра ў Полацку XIX ст., унікальная калекцыя срэбных кідушных бакалаў, алтарны каталіцкі жывапіс і інш.

Экспазіцыя "Беларусь: адраджэнне духоўнасці" распачала працу ў верасні 2017 года.

Аўтар навуковай канцэпцыі – намеснік дырэктара Ніна Уладіміраўна Калымага. Мастак – сябра ГА "Беларускі саюз дызайнераў" Тамара Голубева

virtual-tour

"Старажытная Беларусь"

Музейная экспазіцыя "Старажытная Беларусь" ахоплівае перыяд айчыннай гісторыі ад эпохі неаліту да ХІХ ст. Яна распавядае пра першапачатковае засяленне тэрыторыі нашай краіны, узнікненне племянных саюзаў, усталяванне першых на тэрыторыі Беларусі дзяржаўных утварэнняў, стварэнне Вялікага Княства Літоўскага, Рэчы Паспалітай, знаходжанне Беларусі ў складзе Расійскай імперыі.

Экспанаты распавядаюць пра першыя паселішчы людзей на нашых землях, іх заняткі, вераванні, паступовае развіццё цывілізацыі. Сярод іх знаходзяцца неацэнныя гістарычныя артэфакты: драўлянае рала І ст. н.э. прадметы першабытнага мастацтва і ўпрыгожанні, шахматныя фігуркі ХІІ–ХІІІ ст., зброя, рыштунак і інш. У асобным раздзеле асвятляецца гісторыя кніжнай справы на Беларусі ў XVI–ХІХ стст., а таксама дзейнасць асветніка Францыска Скарыны.

Экспазіцыя "Старажытная Беларусь" дзейнічае з 1993 г.

Аўтары навуковай канцэпцыі – Яўген Васільеў, Ірына Масько, Віктар Рабкоў. Мастак – Пятро Драчоў.

virtual-tour


"Беларусь XVI–XVIII стст. у партрэтах і геральдыцы"

Дадзены доўгатэрміновы экспазіцыйны праект адлюстроўвае адзін з самых складаных і супярэчлівых перыядаў у гісторыі Беларусі – перыяд Рэчы Паспалітай (сярэдзіна XVI – канец XVIII ст.). Акцэнт робіцца на жыцці вышэйшых станаў грамадства краіны – магнатаў і шляхты, прадстаўнікоў арыстакратыі, якія адыгралі значны ўдзел як у стварэнні і развіцці, так і ў заняпадзе Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай.

Зала падзелена на дзве часткі: у адной знаходзіцца своеасаблівая галерэя Завішаў, частка галерэі Радзівілаў, а таксама калекцыі зброі, шкла і фарфору; у другой – партрэты Радзівілаў, каралёў, выдатных дзеячоў дзяржавы, духавенства і шляхты, сярод якіх Канстанцін Астрожскі, Стэфан Баторый, Леў Сапега, Георгі Каніскі, Тадэвуш Касцюшка і інш. Тут жа прадстаўлены калекцыі нумізматыкі і сфрагістыкі.

Прадметы з калекцыі зброі, уведзеныя ў экспазіцыю, падкрэсліваюць мужныя рысы асобаў на "сармацкіх" партрэтах. Гэта рарытэтныя ўзоры халоднай і агнястрэльнай зброі. Вырабы з каштоўнага фарфору, вытанчаныя келіхі і флеты са шкла даюць падставу для размовы аб развіцці мануфактурнай вытворчасці прадметаў раскошы.

У экспазіцыі можна ўбачыць рэканструкцыю жаночага ўбора багатай віцебскай гараджанкі XVIII ст., які утрымлівае фрагменты арыгінальных тканін таго часу (аўтар – мастак па касцюмах Ю. Піскун). Апроч таго, наведвальнікі маюць магчымасць аддаць належнае майстэрству сучаснай рэканструкцыі гербаў са старажытных гербоўнікаў (аўтарскія работы мастака А. Леўчыка).

Дадзены праект бярэ свой пачатак з 2002 г., калі адкрылася выстава "Гістарычны партрэт Вялікага Княства Літоўскага XVI–XVIII стагоддзяў". У 2008 г. адбылася яго рээкспазіцыя, напаўленне прадметамі выключна з калекцый музея, пасля чаго доўгатэрміновы выставачны праект атрымаў цяперашнюю назву.

Аўтар навуковай канцэпцыі – вядучы навуковы супрацоўнік Ірына Зварыка. Мастак – Уладзімір Гладкоў